Gökyüzü Neden Mavi Renkli Görünür?

Evren hakkında neredeyse her gün farklı bir bilgi öğreniyoruz. Doğaya ait kavramları sorgularken, teoriler oluşturuyoruz ve bunların çözümü ile uğraşıyoruz. Gökyüzü de bu anlamda öne çıkan konular arasındadır. Hiç güneşli bir günde gökyüzüne bakıp düşündünüz mü, neden mavidir?

Gökyüzünün maviliğinden önce güneşin renginden bahsedelim. Her ne kadar sarı renkle özdeşleşmiş olsa da güneş aslında sarı renkli değildir. Tüm renklerin karışımı olan beyaz renklidir. Bunu ufak bir yöntemle anlayabilirsiniz. Herhangi bir kristal parçasını güneşe tuttuğunuz zaman güneş ışının kırılıp farklı renklerden oluştuğu görülebilir. Gökyüzünün mavi rengi de bu kırılmadan kaynaklanıyor. Çünkü atmosferden geçtiği sırada mor tarafta kalan ışıkların kırmızı taraftaki ışıklara göre daha çok dağıldığı ve atmosfer tarafından da en çok mavi ışığın kırılıp ayrıştığı fark edilebilir.

 

Biraz daha bilimsel anlamda konuşalım. Atmosfer içerisinde %78 Nitrojen ve %21 oranında oksijen vardır geriye kalan %1’lik kısımda ise çoğunlukla argon gazı ve su buharı bulunmaktadır. Ayrıca atmosferde toz, kül ve polen gibi parçacıklar da bulunur. Işık ışınları atmosfere girdiğinde atmosfer içerisindeki parçacıklara çarparak saçılmaya uğrar. Gökyüzünün mavi olmasının temel sebebi “Rayleigh saçılımı” denen olaydır. İngiliz fizikçi Lord Rayleigh araştırmaları sonucunda kısa dalga boylu ışığın, uzun dalga boylu ışığa göre daha fazla saçıldığını bulmuştur. İnsan gözünün algılayabileceği ışığın dalga boyu 400nm ile 700nm arasındadır ve elektromanyetik spektrumun bu bölümüne görünür ışık denir. Tüm renklerin dalga boyu farklı olduğundan, bu durumda saçılma tüm renklerde aynı olmaz. En çok saçılan ışınlar dalga boyu en az olan mor ve mavi renkli ışınlardır. Mor niye görmüyoruz peki? Bunun sebebi de güneş ışınlarındaki mor ışık maviden çok az daha miktarda bulunmasıdır.

 

 

Peki ya atmosfer olmasaydı? Atmosfer sayesinde kırılan ışıkların dünyayı aydınlattığı muhakkaktır. Eğer ki atmosfer olmasaydı güneş oldukça parlak ve beyaz görünecekti; fakat gökyüzü karanlık kalacaktı. Aynı zamanda güneş ve diğer yıldızlar da ortaya çıkacaktı. Bir diğer konu da güneş ışınları ufka yaklaştığı zaman nasıl turuncu ve kırmızı renklerini alabiliyor? Güneş ufukta alçalması ile beraber güneş ışınlarının dünyaya gelme açısı da değişiyor ufka yaklaşan güneş bize daha da uzaklaşmaktadır. İşte bu nedenle havada daha fazla kalan güneş ışınları daha çok parçacık ve molekül arasından geçip göze ulaşmaktadır. Yani daha çok yansıtılır ve dağıtılır.

Yazar: Eray ŞEN