Deri Etkisi (Skin Effect) Nedir ?

Elektrik iletimi iletken malzemeler üzerinden gerçekleşirken gözümüzle göremediğimiz bazı olaylar ortaya çıkar. Bu olaylardan biri de Deri Etkisi’dir. Deri etkisi elektrik akımının iletkende homojen olarak dağılmaması iletkenin dış yüzeyine doğru yoğunlaşması durumudur.

DC gerilimde iletkenden akan akım iletkende homojen olarak dağılır. Yani deri etkisini dc sistemlerde göremeyiz. Sadece ac sistemlerde görülen deri etkisi frekans arttıkça artar. Bir başka deyişle frekans arttıkça akım iletkenin merkezinden uzaklaşarak dış yüzeyine daha fazla yaklaşır.

Dalgalı akımda özirkilimden kaynaklanan karşı yük süren kuvvetin yol açtığı etkin direnç artışı yüzünden, akım yoğunluğunun iletkenin içinde azalarak dış yüzeyinde artmasıdır.

Aşağıdaki görselden deri etkisi daha iyi anlaşılabilir.

derietkisisekilleri

Yukarıdaki resimde görüldüğü gibi iletken kesitleri üzerinden incelendiğinde DC sistemlerde iletkenin tümünden akım akıyor. Düşük frekanslı AC sistemlerde iletkenin merkezinden akım akmıyor ve frekans arttıkça akım yoğunluğu iletken yüzeyine doğru artıyor ve iletkenin iç tarafından hiç akım akmıyor. Özet olarak DA taşıyan bir iletkenin kesit alanında akım yoğunluğu sabittir. Yani her birim kesit alanından aynı miktarda akım geçer . Ancak AA taşıyan bir iletkende durum farklıdır. Frekansa bağlı olarak iletken kesitinin merkezinde akım yoğunluğu çok düşük olup, merkezden uzaklaştıkça akım yoğunluğu artar. Yani akım, daha çok iletkenin dış yüzeyine yakın kısımdan akar. Sonuçta deri etkisi nedeniyle, akım taşıyan iletken kesiti küçülmüş olur. Direnç ise kesitle ters orantılı olduğundan,alternatif akımda direncin değeri büyür.